Anne Faber en het rechtssysteem

Vrouwe justitia

Youp van ‘t Hek had het in zijn column van 29 september over een VVD kamerlid waar ik nog nooit van had gehoord. Dat was geen wonder, want die trien had naar eigen zeggen zes jaar lang zitten Netflixen in de kelders van het Kamergebouw. Youps beschrijving van haar was weinig flatterend: ze had volgens hem het IQ van een ons plankton. Ik vond dat een erg leuke uitdrukking en heb sindsdien gezocht naar een gelegenheid om het zelf te gebruiken. Zo ben ik. Beter goed gejat dan slecht verzonnen.

Eigenlijk was ik van plan om een leuk stukje te gaan schrijven over het pas gevormde rariteitenkabinet van Rutte & Co. Gisterenavond, een dag voor de deadline van dit artikel afliep, hoorde ik op de radio een debat tussen Yvonne de Jong, de mevrouw van de Anne Faber petitie, en Peter van 't Klooster, die naar aanleiding hiervan een tamelijk briljante opinie schreef in de Volkskrant. Zodra Yvonne haar mond open trok, dacht ik: daar issie! Het ons plankton waar ik naar zocht.

Yvonne 'eist' een onderzoek naar een 'falend' rechtssysteem en naar de handelswijze van de kliniek, waar de moordenaar van Anne Faber vrij in en uit kon lopen. Ze eist in haar petitie een verklaring van de verantwoordelijke bewindslieden en een verandering van de wet op het gebied van zedendelicten. Ze zegt het niet direct, maar wekt in haar emotionele betoog sterk de indruk uit naam van 'het volk' te spreken.

Peter van 't Klooster vroeg zich in zijn opinie onder andere terecht af wie er zoal bij het volk behoorden. Hijzelf blijkbaar niet, want hij herkende zich niet in de opgeklopte volkswoede die van de tekst afspatte. Ook beschuldigde hij de initiatiefneemster ervan om 'over de rug van een jong slachtoffer te pogen een over het algemeen vreedzame en goed georganiseerde samenleving te ontmantelen'. Een opinie waar ik me van harte bij aansluit.

Mevrouw de Jong had 400.000 mensen mee weten te krijgen in haar kruistocht tegen 'het verrotte systeem'. Dat was genoeg om een plaats aan tafel te krijgen bij die druif met dat slordige kapsel - die van DWDD - om haar domme meninkje glunderend te spuien. Gelukkig heb ik haar fifteen minutes of fame gemist. Het was al tenenkrommend genoeg om haar op de radio te hóren.

De zelfverklaarde spreekbuis van het volk zat daar met overslaande stem te oreren over een falend rechtssysteem (uiteraard) en verweet van 't Klooster een gebrek aan emotie en empathie. Maar liefst. Van ‘t Klooster kwam tegen dat verbale geweld slecht uit de verf, voornamelijk omdat die muts er continu doorheen zat te balken. Wat hij zei - dat emotie en empathie geen plaats moeten krijgen in de rechtspraak - sneed hout, natuurlijk. Een lynchpartij op z’n tijd lucht wel op, maar dat zouden we toch eigenlijk niet moeten willen, met z’n allen.

Gisterenavond legden rede en ratio het af tegen het Gesundes Volksempfinden. Het lijkt tegenwoordig de norm dat gefrustreerde roeptoeters het publieke debat domineren en dat verstandige taal wordt overschreeuwd. We stonden ooit bekend als een rationeel, intelligent en nuchter volk. Yvonne de Jong en haar 400.000 handtekeningen onder een hysterische, weinig doordachte petitie laten zien hoe de zaken er nu voorstaan.

Een jonge vrouw is op een gruwelijke manier om het leven gebracht, door een psychopaat die al een termijn had gezeten, maar TBS kon ontlopen door niet mee te werken aan een psychologisch onderzoek. Mijns inziens zijn hier inderdaad fouten gemaakt en zal de gang van zaken in de kliniek onderzocht moeten worden. Zelfs een wetswijziging lijkt me op z’n plaats, want als een jonge vrouw wordt vermoord door een 'bekende van justitie' kun je op je vingers uittellen dat er ergens iets niet klopt. En toch: hoe gruwelijk de consequenties hiervan ook zijn, het blijft godzijdank een incident.

De rechtspraak die wij kennen is met eeuwenlang vallen en opstaan uitgegroeid tot een van de best functionerende ter wereld. Het heeft ons relatieve veiligheid en welvaart gebracht. Het is een systeem waarin de Universele Rechten van de Mens zijn geborgd. Maar het blijft mensenwerk waar continu aan bijgeschaafd zal moeten worden en dat nooit van z’n leven honderd procent veiligheid zal kunnen garanderen. Het hersenloze gejank over falende rechtssystemen is daarom op z'n zachtst gezegd niet op zijn plaats.

Dat onderzoek komt er heus wel. De lessen die uit Anne Fabers gruwelijke dood kunnen worden getrokken, zullen misschien bijdragen tot een klein beetje meer veiligheid. Het zou niet mogen leiden tot ongerichte volkswoede en media-aandacht voor een taart met het IQ van een ons plankton.

home menu chevron_right chevron_left